Wet Damocles wordt te streng uitgevoerd
Burgemeesters voeren de wet Damocles te streng uit. Woningen waar wiet is gekweekt, worden te snel gesloten waardoor de bewoners op straat komen te staan. Burgemeesters kunnen ook een waarschuwing of ‘last onder dwangsom’ inzetten, maar doen dat minder vaak. Terwijl deze maatregelen nagenoeg hetzelfde effect hebben en de nevenschade kleiner is.
Dat melden onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en Pro Facto, die naar de wet Damocles keken in opdracht van het WODC. Ze pleiten ervoor ‘om meer duidelijkheid te brengen in de mogelijkheden en procedures en daarvoor een landelijk handelingskader te maken.’
Lichtere maatregelen net zo effectief als sluiting
Uit het onderzoek blijkt dat sluiting hetzelfde effect lijkt te hebben als een last onder dwangsom, wat inhoudt dat de huurder moet stoppen met de activiteit of anders een boete moet betalen: ‘Beide maatregelen leiden er in de helft van de gevallen toe dat de ongewenste situatie geheel stopt. Een waarschuwing leidt in 40% van de gevallen tot het stoppen van de overtreding.’ Gemeenten hebben er zelf nauwelijks zicht op of hun doelen worden bereikt: ‘Na een sluiting vinden er geen controles plaats, niet door de gemeente en ook niet door de politie.’
Sluiting van een pand heeft grote gevolgen voor de bewoners
Sluiting van een pand heeft grote gevolgen voor de bewoners: ‘Als een huurwoning wordt gesloten, wordt het huurcontract vaak buitengerechtelijk ontbonden, de bewoners kunnen op een zwarte lijst komen en daardoor voor langere tijd geen sociale huurwoning meer krijgen. Ook hun psychosociale welzijn en dat van hun kinderen lijdt eronder. Het kan leiden tot stress, extra kosten, gezinsontwrichting, het doorbreken van hulpverleningstrajecten en verergering van bestaande psychische problematiek. Verhuurders hebben er ook last van, vooral financieel, met name particulier verhuurders.’ Tegen sluitingen wordt regelmatig bezwaar gemaakt bij de rechter: ‘Rechters oordelen regelmatig dat in plaats van een sluiting ook een minder zware maatregel had kunnen volstaan. Zij verwijzen dan naar de onbedoelde effecten voor de huurder, met name als er kinderen in het spel zijn.’
De wet Damocles ligt al langer onder vuur. Thuiskwekers verliezen soms zelfs hun woning al na één enkele wietplant. In de komende editie van Highlife schrijven we meer over dit onderzoek.
R
Rob Tuinstra
