Expo Frans-Nederlandse cannabis paradox bij VN

Rob Tuinstra
03 Mar 2026

Een reizende expositie over het totaal verschillende cannabisbeleid in Nederland en Frankrijk is op 12 maart voor het eerst te zien in Wenen, tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de Commission on Narcotic Drugs (CND) van de Verenigde Naties.


Het project is ontwikkeld door de stichting Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod (VOC) en de Europese coalitie voor rechtvaardig en effectief drugsbeleid (Encod).

In 2026 bestaat gedoogbeleid 50 jaar

In 2026 is het vijftig jaar geleden dat de Nederlandse Opiumwet fundamenteel veranderde en het gedoogbeleid voor cannabis het levenslicht zag. In 2026 is het ook vijftig jaar geleden dat een groep prominente Fransen in de krant Libération pleitte voor volledige decriminalisering van cannabis. De tentoonstelling, 1976-2026 – The French/Dutch Paradox in the Global Drug War, neemt deze jubilea als uitgangspunt om het cannabisbeleid in beide EU-landen te belichten. De bezoeker reist door de geschiedenis van het gedoogbeleid en de coffeeshop tot en met het wietexperiment. Het contrast met Frankrijk is groot; daar geen tolerantie of pragmatisme, maar criminalisering en repressie. De oproep uit 1976, L’Appel du 18 Joint, is tot een Franse “420” uitgegroeid. Op 18 juni wordt van Parijs tot Lyon voor legalisering gedemonstreerd. Maar de wet blijft streng en de repressie houdt aan. Toch blijven de Fransen Europees kampioen cannabisgebruik.

Tentoonstelling komt later dit jaar naar Nederland

Het hart van de tentoonstelling is een drie meter brede wand met foto's, illustraties en teksten. Een vitrine bevat historische objecten die een halve eeuw Nederlandse en Franse cannabiscultuur verbeelden. Er is een levende cannabisplant in een kooi en een sectie gewijd aan Joep Oomen (1961-2016), activist extraordinaire en medeoprichter van Encod en de stichting VOC. Na Wenen zal de tentoonstelling - onder voorbehoud - doorreizen naar Bilbao, Berlijn, Parijs, Brussel (in of bij het Europees Parlement), Praag, Amsterdam, Den Haag (in of bij de Tweede Kamer) en Eindhoven; in totaal negen steden in zeven landen. Er zijn folders beschikbaar met vertalingen van de wandteksten in vijf talen en een 24 pagina’s tellende Exhibition Guide met aanvullende informatie en beeldmateriaal. De tentoonstelling staat op donderdag 12 maart voor het Vienna International Centre in Wenen, waar de CND plaatsvindt. Bestuursleden van Encod en VOC-voorzitter Derrick Bergman zijn ter plaatse om in gesprek te gaan met de VN-gedelegeerden, bezoekers en journalisten.

R
Rob Tuinstra