Eind 2020, nog 564 coffeeshops over

Soft Secrets
13 Dec 2021

Eind 2020 telde Nederland in totaal 564 coffeeshops. Dit blijkt uit onderzoek van Breuer & Intraval in opdracht van het WODC. Sinds de vorige meting over het jaar 2018, toen er nog 567 coffeeshops waren, zijn er negen coffeeshops verdwenen en zes bijgekomen. De langzame daling van het aantal coffeeshops gaat dus verder.


Ooit telde Nederland wel drie keer zoveel coffeeshops, tussen 1500 tot 1700. Door beleid van de overheid is dat aantal drastisch gedaald. De laatste vijf jaar is de daling echter minder hard gegaan dan voorheen. In 2016 waren er nog 573 shops. Als je je bedenkt dat er in maart 2021 een extra coffeeshop is bijgekomen, dan betekent dat dat je de laatste vijf jaar van 573 naar 565 bent gegaan. Minister van Justitie Ferd Grapperhaus schrijft in een begeleidende brief aan de Tweede Kamer: ‘De meest voorname redenen voor het sluiten van coffeeshops zijn overtredingen van de landelijke gedoogcriteria, het door de eigenaar stoppen met de exploitatie, een negatief Bibob-advies en overtreding van lokale voorwaarden.

Redenen voor het vestigen van nieuwe coffeeshops zijn dat coffeeshops in de plaats zijn gekomen van de gesloten coffeeshops en dat gemeenten het aantal coffeeshops nader in overeenstemming wilden brengen met het toegestane maximum dat in hun gemeentelijke coffeeshopbeleid is vastgelegd.

Gedoogcriteria

Eind 2020 hadden 102 van de 355 Nederlandse gemeenten een gedoogbeleid voor coffeeshops, hadden 246 gemeenten een ‘nulbeleid’ (in deze gemeenten worden geen coffeeshops gedoogd) en hadden zeven gemeenten geen coffeeshopbeleid. Alle 102 coffeeshopgemeenten hebben een maximumbeleid waarbij het aantal coffeeshops het maximum niet mag overschrijden. In 86 coffeeshopgemeenten is het aantal coffeeshops gelijk aan het vastgestelde maximum.

Begin jaren negentig van de vorige eeuw heeft het Openbaar Ministerie (OM) gekozen voor een landelijke invoering van gedoogcriteria voor coffeeshops. Dit zijn regels waaraan coffeeshops zich moeten houden. Het OM ziet af van vervolging wanneer aan deze criteria wordt voldaan. In 2020 zijn er in 21 coffeeshopgemeenten in totaal 42 overtredingen op de gedoogcriteria geconstateerd; dit is een toename ten opzichte van het aantal overtredingen volgens de vorige metingen over 2016 en 2018.

Concentratie in Randstad en middelgrote provinciesteden

In de geografische spreiding van coffeeshops is weinig veranderd. De concentraties bevinden zich voornamelijk in de Randstad en de middelgrote steden in de provincies. Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zijn de enige gemeenten met meer dan 20 coffeeshops. Samen hebben zij 241 coffeeshops, hetgeen neerkomt op 42,7% van het totale aantal shops in Nederland.

In Amsterdam is het aantal coffeeshops gedaald van 168 in 2018 naar 166 in 2020. In Rotterdam is er één coffeeshop bijgekomen; daar steeg het aantal coffeeshops van 38 eind 2018 naar 39 eind 2020. In Den Haag is het aantal coffeeshops (36) ten opzichte van de vorige meting gelijk gebleven.

Net als voor alle andere Nederlandse gemeenten met coffeeshops geldt voor Amsterdam, Rotterdam en Den Haag dat het aantal coffeeshops de laatste jaren relatief stabiel is gebleven. Amsterdam blijft de gemeente met het laagste aantal inwoners per coffeeshop; namelijk één coffeeshop per 5.259 inwoners. Daarmee is het aantal inwoners per coffeeshop in Amsterdam vrijwel gelijk aan dat bij de voorgaande meting toen de coffeeshopdichtheid 5.138 inwoners per coffeeshop bedroeg. De gemeente Zoetermeer heeft met één coffeeshop voor alle 125.265 inwoners het hoogste aantal inwoners per coffeeshop.

S
Soft Secrets